VATM diễn tập vận hành cơ chế tìm kiếm cứu nạn hàng không SAREX 2026

Cuộc diễn tập nhằm kiểm nghiệm khả năng vận hành cơ chế phối hợp, nâng cao năng lực tổ chức chỉ huy, điều hành và hiệp đồng giữa các lực lượng trong công tác tìm kiếm cứu nạn hàng không, góp phần bảo đảm an toàn hoạt động bay trong Vùng thông báo bay Hà Nội (FIR Hà Nội).

 

Tham dự cuộc diễn tập có đại diện Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia; Bộ Quốc phòng; Cục Hàng không Việt Nam; các cơ quan, đơn vị trong ngành Hàng không; đại diện các hãng hàng không, đơn vị tìm kiếm cứu nạn chuyên ngành cùng Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc.

Về phía tỉnh Lai Châu có đồng chí Hà Trọng Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu; đại diện Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh cùng các sở, ban, ngành và lực lượng liên quan.

Về phía VATM có đồng chí Ngô Thế Vinh - Phó Tổng Giám đốc, Trưởng Ban Chỉ huy Diễn tập, cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị và lực lượng tham gia diễn tập.

Phối hợp chặt chẽ, chỉ huy thống nhất ngay từ những phút đầu

Phát biểu khai mạc, Phó Tổng Giám đốc VATM Ngô Thế Vinh nhấn mạnh, cuộc diễn tập có ý nghĩa thiết thực nhằm kiểm nghiệm khả năng vận hành cơ chế phối hợp từ khi tiếp nhận, xác minh thông tin tàu bay lâm nguy, lâm nạn đến tổ chức cứu nạn tại hiện trường; đồng thời giúp các cơ quan, đơn vị thống nhất cách thức tổ chức và đầu mối phối hợp khi tình huống thực tế xảy ra.

 

Tháng 3/2025, Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn tỉnh Lai Châu (nay là Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Lai Châu) và VATM đã ký văn bản hiệp đồng phối hợp công tác tìm kiếm, cứu nạn hàng không. SAREX 2026 là bước cụ thể hóa nội dung hiệp đồng, chuyển những cam kết trên văn bản thành quy trình hành động, chuyển trách nhiệm của từng cơ quan thành khả năng phối hợp kịp thời và hiệu quả.

Theo Phó Tổng Giám đốc Ngô Thế Vinh, tai nạn tàu bay tuy hiếm gặp nhưng có thể gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Trong cơ chế phối hợp, VATM cung cấp dữ liệu, năng lực chuyên ngành hàng không và khả năng hiệp đồng tìm kiếm; địa phương phát huy hiểu biết địa bàn, lực lượng tại chỗ và năng lực tổ chức cứu nạn hiện trường. Hai năng lực phải được kết nối ngay từ những phút đầu, trên cùng một bức tranh tình huống và theo cơ chế chỉ huy thống nhất.

Đối với Lai Châu, địa bàn miền núi, địa hình chia cắt, điều kiện thời tiết và khả năng tiếp cận một số khu vực phức tạp, yêu cầu phối hợp càng phải cụ thể, sát thực tế. Qua diễn tập, từng cơ quan, cá nhân cần nắm rõ đầu mối liên lạc, kênh thông tin, dữ liệu sử dụng, thẩm quyền quyết định ở từng giai đoạn và lực lượng cần huy động. Bài học xuyên suốt được lãnh đạo VATM nhấn mạnh là “Thông tin phải nhanh, phối hợp chặt chẽ, chỉ huy thống nhất”.

Phát huy hiệu quả cơ chế phối hợp giữa lực lượng hàng không và địa phương

Phát biểu tại cuộc diễn tập, đồng chí Hà Trọng Hải - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu nhấn mạnh, SAREX 2026 có ý nghĩa quan trọng trong kiểm tra, đánh giá cơ chế lãnh đạo, chỉ đạo, chỉ huy, điều hành và khả năng phối hợp giữa Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng không với UBND tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh, các sở, ban, ngành và chính quyền địa phương khi xử lý tình huống tai nạn tàu bay trên địa bàn.

Theo ông Hà Trọng Hải, Lai Châu có địa hình chủ yếu là núi cao, hiểm trở, chia cắt mạnh, giao thông khó khăn và điều kiện thời tiết phức tạp nên việc xác định vị trí, tiếp cận hiện trường khi xảy ra sự cố, tai nạn hàng không có thể gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, vận hành hiệu quả cơ chế phối hợp giữa các lực lượng có ý nghĩa quan trọng để huy động nhanh lực lượng, phương tiện, xử lý kịp thời và hạn chế thấp nhất thiệt hại về người, tài sản.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh đánh giá cao sự phối hợp giữa VATM và UBND tỉnh Lai Châu trong chuẩn bị, tổ chức diễn tập; đồng thời đề nghị các lực lượng thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, bảo đảm thông tin thông suốt và kịp thời cung cấp thông tin về lực lượng, phương tiện, trang thiết bị phục vụ xây dựng phương án tìm kiếm cứu nạn.

Ông Hà Trọng Hải cũng yêu cầu phát huy vai trò tham mưu của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Công an tỉnh, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và các sở, ngành liên quan trong huy động lực lượng, phương tiện, tổ chức cứu hộ, cứu nạn; bảo đảm tuyệt đối an toàn trong diễn tập. Sau diễn tập cần tổ chức rút kinh nghiệm, tiếp tục bổ sung, hoàn thiện quy chế phối hợp và phương án tìm kiếm cứu nạn phù hợp điều kiện thực tế của tỉnh Lai Châu.

Vận hành cơ chế theo tình huống sát thực tế

Theo kịch bản, chuyến bay DT2026 sử dụng tàu bay Cessna 402 thực hiện nhiệm vụ chụp ảnh địa hình khu vực đồi núi phía Bắc tỉnh Lai Châu theo phương thức bay bằng mắt (VFR). Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, tàu bay bị hỏng động cơ bên trái, phát tín hiệu khẩn nguy (MAYDAY) và đề nghị ưu tiên chuyển hướng hạ cánh xuống Cảng Hàng không Điện Biên.

(SAREX 2026 được tổ chức theo hình thức diễn tập vận hành cơ chế, tập trung kiểm tra năng lực tổ chức chỉ huy, điều hành và hiệp đồng giữa các cơ quan, đơn vị).

Đến 09 giờ 04 phút (giờ địa phương), tàu bay mất hoàn toàn liên lạc và tín hiệu giám sát trên hệ thống quản lý không lưu tại khu vực tỉnh Lai Châu. Mọi nỗ lực liên lạc đều không thành công, các lực lượng khẩn trương kích hoạt quy trình tìm kiếm cứu nạn.

Ngay sau khi tiếp nhận thông tin khẩn nguy, Trung tâm Kiểm soát đường dài Hà Nội (ACC Hà Nội) thông báo tới các cơ quan, đơn vị liên quan. Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn VATM kích hoạt hệ thống tìm kiếm cứu nạn, giao Trung tâm Phối hợp tìm kiếm cứu nạn hàng không xây dựng phương án trình cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Theo phương án được phê duyệt, Cục Hàng không Việt Nam chủ trì công tác tìm kiếm tàu bay; UBND tỉnh Lai Châu chủ trì công tác cứu nạn tại hiện trường. Các lực lượng liên quan triển khai nhiệm vụ theo chức năng và sự phân công.

Các nội dung diễn tập tập trung vào tiếp nhận, xác minh thông tin khẩn nguy; tổ chức báo cáo, chỉ huy, điều hành; thông báo đến các cơ quan liên quan; xây dựng và phối hợp triển khai phương án tìm kiếm cứu nạn. Toàn bộ quá trình được thực hiện theo đúng quy trình, bảo đảm an toàn và không ảnh hưởng đến hoạt động thường xuyên của các đơn vị.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đánh giá cao kết quả diễn tập

Phát biểu nhận xét sau diễn tập, Đại tá Trần Mạnh Hùng - Phó Chỉ huy trưởng Trung tâm Quốc gia điều hành Tìm kiếm cứu nạn, Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đánh giá SAREX 2026 tại Lai Châu đã diễn ra thành công, mang lại nhiều kết quả tích cực và đáp ứng mục tiêu, yêu cầu đề ra.

(Đại tá Trần Mạnh Hùng - Phó Chỉ huy trưởng Trung tâm Quốc gia điều hành Tìm kiếm cứu nạn, Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia phát biểu tại SAREX 2026).

Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia ghi nhận ba kết quả nổi bật: tình huống diễn tập được xây dựng sát thực tế; công tác chỉ đạo, chỉ huy, điều hành được vận hành tuân thủ quy định; việc phối hợp xác minh thông tin và triển khai phương án tìm kiếm cứu nạn được thực hiện chặt chẽ, đúng sự phân công, bảo đảm hiệu quả. Qua đó, cơ chế phối hợp, hiệp đồng giữa các lực lượng tiếp tục được củng cố, góp phần nâng cao năng lực sẵn sàng ứng phó tình huống khẩn nguy. 

Đại diện Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị VATM tiếp tục rà soát các quy định pháp luật mới liên quan đến diễn tập tìm kiếm cứu nạn hàng không để cập nhật trong những đợt diễn tập tiếp theo; đồng thời có thể nghiên cứu đầu tư, ứng dụng thiết bị không người lái trong hoạt động tìm kiếm cứu nạn, nhất là tại khu vực địa hình phức tạp. 

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia cũng đánh giá cao nỗ lực, tinh thần trách nhiệm của các lực lượng tham gia, sự chuẩn bị kỹ lưỡng của VATM và hiệu quả phối hợp với Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Lai Châu.

Nhân dịp này, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đã công bố và trao các quyết định khen thưởng cho các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác chuẩn bị và tổ chức Diễn tập vận hành cơ chế tìm kiếm cứu nạn hàng không SAREX 2026. Đây là sự ghi nhận đối với tinh thần trách nhiệm, sự chủ động, nỗ lực và phối hợp chặt chẽ của các tập thể, cá nhân trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, góp phần quan trọng vào thành công chung của cuộc diễn tập.

Nâng cao năng lực sẵn sàng ứng phó tình huống khẩn nguy

SAREX 2026 hoàn thành các nội dung theo kế hoạch, bảo đảm mục tiêu, yêu cầu và tuyệt đối an toàn. Qua diễn tập, các cơ quan, đơn vị tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế phối hợp, quy trình chỉ huy, điều hành và phương án ứng phó sự cố tàu bay; nâng cao năng lực phối hợp giữa các lực lượng trong công tác tìm kiếm cứu nạn hàng không.

Kết quả SAREX 2026 tiếp tục khẳng định vai trò của cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước về hàng không, VATM, chính quyền địa phương và các lực lượng liên quan; đồng thời cụ thể hóa cơ chế hiệp đồng giữa VATM và tỉnh Lai Châu, chuyển các quy định, kế hoạch, phương án thành khả năng phối hợp thực tế.

Qua đó, năng lực chỉ huy, điều hành, hiệp đồng và trạng thái sẵn sàng ứng phó tình huống khẩn nguy tiếp tục được nâng cao, góp phần bảo đảm an toàn, điều hòa và hiệu quả hoạt động bay trong vùng thông báo bay Hà Nội./.

(vatm.vn)