Thực hiện phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất

Theo đó, nhằm kịp thời phòng ngừa, khắc phục tình trạng lãng phí trong quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất, Bộ Xây dựng yêu cầu Thủ trưởng các đơn vị phổ biến, quán triệt và thực hiện các nội dung sau:

Đối với công tác kiểm kê, kê khai, quản lý hồ sơ, cơ sở dữ liệu

Bộ yêu cầu các đơn vị thực hiện công tác kiểm kê, kê khai, quản lý hồ sơ, cơ sở dữ liệu; cập nhật chính xác các thông tin về cơ sở nhà đất, hạch toán, chuẩn hóa dữ liệu, cập nhật trên Phần mềm Quản lý tài sản công (Về nhà, đất,vật kiến trúc...); rà soát, hoàn thiện hồsơ pháp lý về nhà, đất để được cấp (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất) đúng chủ thể quản lý, sử dụng.

Đối với các cơ sở nhà, đất được giao quản lý, không sử dụng, sử dụng không hết công năng, sử dụng không hiệu quả

Bộ yêu cầu rà soát diện tích sử dụng theo tiêu chuẩn, định mức; ban hành, áp dụng tiêu chuẩn, định mức diện tích chuyên dùng, công trình sự nghiệp theo thẩm quyền; lập phương án xác định cơ sở nhà, đất dôi dư,đất không sử dụng, chậm xây dựng; sử dụng không đúng mục đích, trình cơ quan có thẩm quyền để xử lý điều chuyển cho đơn vị có nhu cầu sử dụng, chuyển giao về địaphương theo quy định pháp luật hiện hành.

Đối với việc cho mượn, cho thuê, khai thác nhà, đất chưa đúng quy định

Bộ cho biết, một số đơn vị còn thiếu trách nhiệm trong việc cho mượn, cho thuê, khai thác nhà, đất được giao chưa đúng quy định; các cơ sở nhà, đất sử dụng không đúng mục đích được giao; cho tổ chức, cá nhân mượn, sử dụng khi chưa được cấp có thẩm quyền cho phép; bố trí; quản lý, khai thác chưa đúng quy định... Các sai phạm này ảnh hưởng đến việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị được giao tài sản; gây khó khăn cho công tác thu hồi, điều chuyển, sắp xếp lại cơ sở nhà, đất.

Đối với trường hợp một số cơ sở nhà, đất công được khai thác, cho thuê nhưng không thực hiện đúng quy định còn tiềm ẩn nguy cơ thất thu ngân sách, Bộ Xây dựng yêu cầu các đơn vị được giao quản lý, nhà đất chịu trách nhiệm giải quyết triệt để các sai phạm để quản lý, sử dụng nhà, đất đúng quy định.

Đối với việc quản lý để nhà, đất xuống cấp, bị lấn chiếm hoặc sử dụng sai mục đích

Bộ yêu cầu thường xuyên rà soát, kiểm tra các cơ sở nhà, đất xuống cấp, hư hỏng, lấn chiếm, sử dụng trái phép hoặc không kịp thời phát hiện ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm phạm nhà, đất công có nguy cơ trực tiếp làm mất tài sản, giảm giá trị tài sản hoặc phát sinh tranh chấp pháp lý phức tạp. Các sai phạm nêu trên làm giảm giá trị sử dụng giá trị kinh tế của nhà, đất công; phát sinh chi phí khôi phục, sửa chữa, bảo vệ, giải phóng, cưỡng chế, xử lý tranh chấp; gây khó khăn cho việc thu hồi điều chuyển, đấu giá hoặcđưa tài sản vào khai thác.

Trường hợp chậm xử lý có thể làm mất hiện trạng, mốc giới, ranh giới quản lý, ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà nước đối với cơ sở nhà, đất sai phạm để kéo dài trên 12 tháng, các đơnvị có sai phạm trên cần nghiêm túc rút kinh nghiệm, có biện pháp xử lý, khắcphục trong công tác quản lý, sửdụng nhà, đất.

Đối với việc chậm sắp xếp, xử lý nhà, đất; chậm triển khai, chậm đưa đất, dự án vào sử dụng làm lãng phí nguồn lực đất đai.

Nhóm sai phạm này liên quan đến tình trạng chậm điều chuyển, chậm thu hồi, chậm xử lý hoặc chưa có phương án khai thác, sử dụng phù hợp; đất đã được giao, dự án được phê duyệt nhưng chậm triển khai, đưa vào sử dụng theo thời gian thực hiện dự án được duyệt, làm cho nguồn lực đất đai không được khai thác, sử dụng  trên  12  tháng,  có  nơi  trên  24  tháng.  Bộ yêu cầu đơn vị  rà  soát, sử dụng  phù hợp  quy định, khai thác tránh lãng phí nguồn lực đất đai.

Đối với nghĩa vụ tài chính về đất đai

Bộ yêu cầu Thủ trưởng các cơ quan, đơn vị quán  triệt  tinh  thần chỉ đạo của đồng  chí  Tổng  Bí  thư  Tô  Lâm,  Chủ tịch nước  Tô  Lâm; kết luận số  18-KL/TW  ngày  02/4/2026 của Hội nghị lần thứ  hai Ban  Chấp  hành  Trung  ương Đảng  khóa  XIV,  kết luận số  27-KL/TW  ngày 24/4/2026  của  Ban  Bí  thư,  Công  điện số 39/CĐ-TTg  ngày  14/5/2026  của Thủ tướng Chính phủ về xử lý nhà, đất dôi dư khi thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy, sắp xếp đơnvị hành chính.

Đồng thời yêu cầu đơn vị tiếp tục rà soát, phối hợp với địa phương để bàn giao các cơ sở nhà, đất dôi dư khi đã có Quyết định chuyển giao, điều chuyển của cơ quan có thẩm quyền.

Ngoài ra, Bộ cũng yêu cầu các cơ quan, đơn vị tăng cường  rà  soát, kiểm  tra việc quản  lý, sử dụng cơ sở  nhà  nhà, đất thuộc phạm vi quản lý, xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, trong đó cần tập trung làm rõ tài sản nào đang sử dụng hiệu quả, tài sản nào sử dụng kém hiệu quả, tài sản nào bỏ trống, xuống cấp, trách nhiệm thuộc về cơ quan, tổ chức cá nhân nào; tổ chức rà soát, lập và hoàn thiện phương án sắp xếp, xử lý toàn bộ cơ sở nhà, đất thuộc phạm vi quản lý, khắc phục tình trạng tạm giao, tạm quản lý kéo dài; đẩy nhanh tiến độ sắp xếp lại, xử lý nhà, đất theo quy định./.