Tác động từ xung đột chiến sự tại Trung Đông và giải pháp ứng phó tăng giá nhiên liệu hàng không

Tham dự cuộc họp có Phó Cục trưởng Đỗ Hồng Cẩm; đại diện lãnh đạo các Tổng công ty: Hàng không Việt Nam, Cảng hàng không Việt Nam, Quản lý bay Việt Nam; các công ty cổ phần hàng không: Vietjet, Pacific Airlines, Tre Việt, Lữ hành Việt Nam; các Cảng HKQT Vân Đồn, Phú Quốc; Công ty cổ phần dịch vụ nhiên liệu hàng không Nội Bài; Công ty cổ phần Thương mại Xăng dầu Tân Sơn Nhất; Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex; Công ty TNHH MTV Nhiên liệu Hàng không Việt Nam; Công ty TNHH Hàng không Mặt trời Phú Quốc và các phòng chuyên môn thuộc Cục HKVN.

Tại cuộc họp, Trưởng phòng Vận tải hàng không, Cục Hàng không Việt Nam cho biết, trước diễn biến phức tạp của tình hình chiến sự Trung Đông, giá nhiên liệu JetA1 đã tăng gấp 3 lần so với thời điểm trước khi xảy ra xung đột. Điều này khiến các hãng hàng không gặp nhiều khó khăn khi chi phí sẽ đội lên 60-70%. Diễn biến giao tranh đến nay đã khiến nhiều tuyến bay nối châu Âu – châu Á qua vùng Vịnh bị ảnh hưởng nghiêm trọng, không chỉ tác động đến hoạt động di chuyển của hành khác mà cả luồng di chuyển của hàng hóa, vật tư, trang thiết bị qua đường hàng không. Tình hình này đã gây ra gián đoạn quy mô lớn đối với mạng bay toàn cầu, nhiều hãng hàng không quốc tế đã phải hủy hoặc điều chỉnh lịch khai thác.

Ngoài ra, các đơn vị cung cấp xăng dầu cũng gặp khó khăn về việc đảm bảo duy trì cung ứng nhiên liệu cho hoạt động vận tải hàng không tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, việc tăng giá dầu Diesel cũng ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của các cảng hàng không.

Việc xung đột tại Trung Đông dẫn đến các quốc gia tại khu vực này đóng cửa  không phận đã làm gián đoạn chuỗi kết nối hàng không quốc tế, ảnh hưởng đến kế hoạch đi lại của hành khách và vận chuyển hàng hóa; đồng thời có thể dẫn đến việc các hãng hàng không phải điều chỉnh kế hoạch khai thác, kéo dài thời gian bay và phát sinh chi phí khai thác.

Để ứng phó với vấn đề này nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn, không để đứt gãy, gián đoạn, không để tăng giá vé vượt quá cao so với khả năng chi tiêu của người dân, đặc biệt trong dịp lễ 30/4-1/5 và cao điểm hè 2026, Cục Hàng không Việt Nam cùng các đơn vị trong ngành bàn bạc, kiến nghị giải pháp với Chính phủ, các bộ ngành liên quan thông qua hỗ trợ thuế nhập khẩu nhiên liệu, thuế bảo vệ môi trường, thuế VAT, giá, phí hàng không, hỗ trợ về chính sách tín dụng... để đảm bảo hoạt động vận tải hàng không.

Cũng tại cuộc họp, đại diện các đơn vị nhập khẩu xăng dầu cho biết đều đã tìm kiếm nguồn cung trong giai đoạn trước mắt. Tuy nhiên đến thời điểm này vẫn đang hết sức khó khăn do tác động mang tính toàn cầu. Các đơn vị cũng kiến nghị Cục Hàng không báo cáo với Chính phủ, Bộ Ngoại giao có tiếng nói đối với các quốc gia trên hỗ trợ và cam kết thực hiện những lô hàng đã ký và tàu đang chờ những được lô hàng này về Việt Nam đáp ứng nhu cầu rất cấp bách trong nước.

Đại diện lãnh đạo Hãng hàng không Quốc gia Vietnam Airlines cũng thông tin nguồn cung nhiên liệu trong tháng 4 sẽ rất khó khăn. Hiện tại, Hãng sẽ sử dụng nguồn nhiên liệu dự trữ từ tháng 3, đồng thời triển khai các giải pháp tiết kiệm nhiên liệu nhằm đảm bảo một phần nhu cầu khai thác trong tháng 4.

Nếu giá nhiên liệu tăng lên khoảng 200 USD/thùng, chi phí khai thác của các hãng hàng không có thể tăng gấp đôi, đại diện Vietnam Airlines chia sẻ. Trong bối cảnh một số hãng hàng không Trung Đông tạm dừng khai thác, Vietnam Airlines đã điều chỉnh một số đường bay đến châu Âu, bổ sung khoảng 30 chuyến bay nhằm giải tỏa lượng hành khách đang bị tồn đọng tại Việt Nam và chiều ngược lại. Trong nguy có cơ. Đây là rủi ro lớn nhưng cũng là cơ hội mở ra cho các hãng hàng không Việt Nam.

Do vậy, nhằm tháo gỡ khó khăn trước mắt, đại diện Vietnam Airlines kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét miễn thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay. Bên cạnh đó, ngoài việc phân bổ slot tại Việt Nam, hãng cũng đề nghị Cục Hàng không Việt Nam có ý kiến với các Nhà chức trách hàng không quốc tế nhằm áp dụng các cơ chế linh hoạt tương tự giai đoạn dịch Covid-19.

Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội này, các hãng hàng không cũng cần duy trì hoạt động khai thác ổn định và đảm bảo năng lực tài chính.

Sau khi nghe các ý kiến từ các đơn vị, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng kết luận, tình hình xung đột Trung Đông và nhịp tăng giá nhiên liệu đang đặt ra nhiều thách thức lớn đối với ngành hàng không dân dụng Việt Nam. Các cơ quan, đơn vị trong ngành hãy cùng chung ý chí, quyết tâm tìm kiếm giải pháp phù hợp nhằm duy trì đà tăng trưởng trong tình hình căng thẳng do chiến sự Trung Đông đang diễn ra.

Cục trưởng yêu cầu các đơn vị tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tinvà kịp thời giải đáp, giải quyết những kiến nghị của hành khách, cũng như tạo sự thống nhất cao trong quá trình triển khai các nhiệm vụ.

Các hãng hàng không chủ động trong công tác truyền thông tới hành khách, thực hiện đúng các cam kết trong hợp đồng, chủ động rà soát và xây dựng kế hoạch khai thác phù hợp,đồng thời thực hiện nghiêm nghĩa vụ thanh toán đối với các đơn vị cung ứng nhiên liệu

Các đơn vị cung ứng nhiên liệu trong nước cần nỗ lực duy trì kế hoạch sản xuất, kinh doanh, đảm bảo nguồn cung cho hoạt động hàng không.

Các đơn vị khai thác cảng hàng không nghiên cứu bố trí, điều phối hợp lý nhằm giảm chi phí, tối ưu hóa điều kiện khai thác cho các hãng hàng không.

Về kiến nghị chính sách, Cục Hàng không Việt Nam sẽ đề xuất Bộ Xây dựng báo cáo Chính phủ xem xét các cơ chế hỗ trợ phù hợp; kiến nghị Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ ổn định, xem xét nới hạn mức tín dụng hỗ trợ cho các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu, các hãng hàng không..

Bên cạnh đó, đề xuất Bộ Công Thương và các đơn vị/doanh nghiệp trong ngành xăng - dầu khí (Petrovietnam, Petrolimex, các nhà máy lọc dầu) rà soát, phối hợp chỉ đạo, triển khai các biện pháp duy trì nguồn cung Jet-A ổn định để tránh thiếu hụt, đồng thời cũng cần dự trữ nhiên liệu Jet-A1 trong thời gian phù hợp trên cơ sở diễn biến tình hình và hoạt động khai thác của các hãng hàng không (dự trữ đủ cho ít nhất 2–3 tháng) và bảo đảm phương án sẵn sang về nguồn nhập khẩu nhiên liệu.

Cục trưởng yêu cầu các đơn vị trong ngành cần tiếp tục phối hợp, ưu tiên tuyệt đối yếu tố an toàn, linh hoạt điều hành các chuyến bay, chủ động thông tin hỗ trợ hành khách; đồng thời cần tập trung ứng phó với diễn biến tăng giá nhiên liệu thông qua các giải pháp phù hợp với tình hình thực tế. Từ đó bảo đảm tối ưu hoạt động khai thác hàng không dân dụng tại Việt Nam./.