IEA cảnh báo cuộc khủng hoảng nhiên liệu nghiêm trọng của ngành hàng không

Châu Âu đang đối mặt nguy cơ khủng hoảng nhiên liệu hàng không nghiêm trọng khi nguồn cung có thể chỉ còn khoảng 6 tuần, trong bối cảnh xung đột Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn tuyến vận tải chiến lược qua eo biển Hormuz.

Theo cảnh báo của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), nếu tình trạng phong tỏa hoặc hạn chế lưu thông tại eo biển này kéo dài, nhiều chuyến bay nội địa và quốc tế tại châu Âu có thể sớm bị hủy do thiếu nhiên liệu. Tổng Giám đốc IEA Fatih Birol, nhận định đây là một phần của cuộc khủng hoảng năng lượng lớn chưa từng có.

Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển then chốt, trung chuyển phần lớn dầu mỏ và nhiên liệu tinh chế từ Trung Đông ra thế giới. Kể từ khi xung đột leo thang từ cuối tháng 2/2026, sau các hoạt động quân sự giữa Mỹ, Israel và Iran, tuyến hàng hải này bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu chịu áp lực lớn.

Châu Âu hiện phụ thuộc khoảng 75% vào nguồn nhập khẩu nhiên liệu hàng không từ Trung Đông, khiến khu vực đặc biệt dễ tổn thương trước các cú sốc nguồn cung. Giá nhiên liệu đã tăng hơn gấp đôi, gây sức ép lớn lên các hãng bay.

Hãng hàng không KLM của Hà Lan đã thông báo hủy 80 chuyến bay đi và đến sân bay Amsterdam Schiphol trong tháng 5 do chi phí nhiên liệu tăng cao, dù số chuyến bị ảnh hưởng chiếm dưới 1% lịch bay châu Âu của hãng.

Trước đó, Lufthansa cân nhắc cắt giảm công suất 2,5-5%, có thể phải tạm dừng khai thác 20-40 máy bay, trong khi hãng SAS của Bắc Âu dự kiến hủy khoảng 1.000 chuyến bay trong tháng 4.

Các tổ chức ngành hàng không cảnh báo tình trạng thiếu hụt nhiên liệu mang tính hệ thống có thể xảy ra chỉ trong vòng vài tuần nếu dòng chảy qua Hormuz không được khôi phục, đe dọa nghiêm trọng đến mùa du lịch cao điểm sắp tới.

Việc hủy chuyến trên diện rộng có thể ảnh hưởng đến hàng triệu hành khách, đẩy giá vé tăng cao và gây tác động dây chuyền tới ngành du lịch, dịch vụ cũng như chuỗi cung ứng liên quan.

Trong khi đó, tình hình an ninh khu vực vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro dù một lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran đã có hiệu lực. Một số hãng hàng không quốc tế đã bắt đầu nối lại các chuyến bay tới Israel, nhưng hoạt động hàng không vẫn chưa ổn định sau khi bị đình trệ từ cuối tháng 2, khi xung đột bùng phát.

Giới chức và doanh nghiệp đang kêu gọi Liên minh châu Âu (EU) triển khai các biện pháp khẩn cấp như phối hợp mua nhiên liệu, tạm thời miễn giảm thuế và hỗ trợ tài chính để giảm thiểu tác động. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là việc khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz, điều phụ thuộc trực tiếp vào diễn biến ngoại giao và quân sự trong khu vực.

Cuộc khủng hoảng hiện nay một lần nữa cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của châu Âu vào năng lượng nhập khẩu, cũng như sự mong manh của chuỗi cung ứng toàn cầu trước các biến động địa chính trị./.

(TTXVN/Vietnam+)