Trình dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng

Thứ Sáu, 20/11/2026 - 10:16 GMT+7

Bộ Xây dựng vừa trình Chính phủ Dự thảo Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hàng không dân dụng.

Thực hiện quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2025, Bộ Xây dựng đã chủ trì thành lập Tổ soạn thảo, xây dựng hồ sơ dự thảo Nghị định và triển khai lấy ý kiến rộng rãi của các bộ, ngành, địa phương, đối tượng chịu tác động. Đồng thời, cơ quan chủ trì đã thực hiện việc đăng tải, truyền thông chính sách, gửi Bộ Tư pháp thẩm định và hoàn thiện hồ sơ theo đúng quy định.


Việc xây dựng dự thảo Nghị định tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật liên quan, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ và tính khả thi, phù hợp với thực tiễn tổ chức hoạt động hàng không dân dụng nhằm nâng cao hiệu quả xử lý vi phạm hành chính.

Đồng thời, kế thừa có chọn lọc những quy định còn phù hợp của Nghị định số 162/2018/NĐ-CP, khắc phục triệt để các vướng mắc về thẩm quyền để bảo đảm mọi hành vi vi phạm đều được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm minh.


Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng

Nghị định quy định về các nội dung: hành vi vi phạm hành chính, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; thẩm quyền lập biên bản và xử phạt trong lĩnh vực hàng không dân dụng; phạm vi áp dụng đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài liên quan trên lãnh thổ Việt Nam hoặc trên tàu bay mang quốc tịch Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên có quy định khác...


Bố cục của dự thảo Nghị định

Dự thảo Nghị định gồm 4 Chương với 42 Điều quy định về phạm vi điều chỉnh; đối tượng áp dụng; nguyên tắc xử phạt; việc thi hành các hình thức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả; xử lý vi phạm hành chính (VPHC) trên môi trường điện tử; thời hiệu xử phạt VPHC; về hành vi VPHC, hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả về: tàu bay; cảng hàng không, bảo vệ môi trường trong lĩnh vực hàng không dân dụng; đào tạo, bồi dưỡng, huấn luyện chuyên môn, nghiệp vụ hàng không và giám định sức khỏe nhân viên hàng không; hoạt động bay; hoạt động vận tải hàng không, hàng không chuyên dùng và hoạt động hàng không chung; an ninh hàng không; phòng chống cháy nổ; quản lý an toàn hàng không; thẩm quyền xử phạt VPHC của Thanh tra, Thủ trưởng cơ quan thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước, Cảng vụ hàng không, Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Công an nhân dân; phân định thẩm quyền xử phạt VPHC và lập biên bản VPHC; gửi quyết định xử phạt VPHC và thu, nộp tiền phạt; chuyển hồ sơ vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm để truy cứu trách nhiệm hình sự và xử lý hồ sơ do cơ quan tiến hành tố tụng hình sự chuyển đến; quy định về hiệu lực thi hành, điều khoản chuyển tiếp và tổ chức thực hiện.

(Hành khách làm thủ tục check-in tại cảng hàng không).

Nội dung sửa đổi, bổ sung

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung toàn diện các quy định về xử phạt VPHC để khắc phục vướng mắc thực tiễn và đảm bảo đồng bộ với hệ thống pháp luật gồm:

- Bổ sung chủ thể “cộng đồng dân cư”, làm rõ phạm vi áp dụng đối với tàu bay nước ngoài; hoàn thiện chế tài xử phạt nhân viên hàng không theo 2 cấp độ quản lý: tước giấy phép đối với nhóm nhân viên hàng không có ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn bay (như thành viên tổ lái, kiểm soát viên không lưu, nhân viên kỹ thuật bảo dưỡng...), đình chỉ hoạt động đối với nhóm hỗ trợ danh nghiệp vụ hỗ 4 trợ, khai thác mặt đất, điều khiển phương tiện, thiết bị tại sân bay (do doanh nghiệp, cơ sở đào tạo phân loại, huấn luyện và cấp chứng chỉ chuyên môn theo quy định); chuẩn hóa biện pháp khắc phục hậu quả và thời hiệu xử phạt.

- Rà soát cấu trúc hành vi vi phạm; điều chỉnh tăng mức phạt tiền đối với các vi phạm trọng yếu đe dọa an toàn hàng không (mức trần tối đa 100 triệu đồng cho cá nhân và 200 triệu đồng cho tổ chức), phù hợp với Luật xử lý VPHC và chuẩn mực ICAO.

- Phân định rõ thẩm quyền giữa Thanh tra Hàng không, Cảng vụ và Công an nhân dân; tháo gỡ vướng mắc về lập biên bản trên chuyến bay khi gặp tình huống không hợp tác; đồng thời bổ sung thủ tục tống đạt, phương thức thu nộp tiền phạt và cơ chế ủy quyền nhằm tháo gỡ vướng mắc cho hoạt động hàng không quốc tế.


Những nội dung bổ sung mới

Dự thảo Nghị định bổ sung nhiều nội dung quan trọng nhằm đồng bộ với Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Hàng không dân dụng năm 2025 và các quy định mới liên quan như:

- Liệt kê cụ thể các loại giấy phép bị tước quyền sử dụng có thời hạn đối với nhóm chức danh cốt lõi; đồng thời áp dụng hình thức đình chỉ hoạt động có thời hạn đối với nhóm nhân viên chỉ sử dụng chứng chỉ chuyên môn, giúp người có thẩm quyền dễ dàng tra cứu, siết chặt kỷ luật và bảo đảm an toàn hàng không.

- Chuẩn hóa phương pháp xác định khoản thu lợi bất hợp pháp theo từng lần vi phạm; làm rõ trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra thi hành; bổ sung cơ sở pháp lý về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.

- Quy định chặt chẽ trình tự, thủ tục chuyển giao hồ sơ vụ vi phạm có dấu hiệu tội phạm và cơ chế xử lý hồ sơ khi cơ quan tố tụng hình sự chuyển trả, bảo đảm thống nhất với Luật Xử lý vi phạm hành chính. Quy định rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật đối với các hành vi vi phạm xảy ra trước và trong thời điểm Nghị định có hiệu lực, bảo đảm tính liên tục và không để xảy ra khoảng trống pháp lý...


Nội dung bị bãi bỏ

Nhằm tinh gọn hệ thống pháp luật và loại bỏ các quy định không còn phù hợp với thực tiễn, dự thảo Nghị định đã rà soát, bãi bỏ:

- Hình thức tước giấy phép, chứng chỉ hành nghề đối với các vị trí, thiết bị không còn áp dụng theo Luật Hàng không dân dụng từ ngày 01/7/2026; 

- Biện pháp buộc tái xuất phương tiện cũ hay tháo dỡ công trình đã có quy chuẩn thay thế; đồng thời loại bỏ các hành vi vi phạm đối với thiết bị thế hệ cũ hoặc các chế tài xử phạt trùng lặp.

- Quy định viện dẫn áp dụng Điều 36 Nghị định số 162/2018/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định số 17/2026/NĐ-CP) để khắc phục tình trạng chồng chéo, bảo đảm các hành vi vi phạm được xử lý trực tiếp, rành mạch theo đúng Nghị định này. Việc bãi bỏ này bảo đảm tính đồng bộ với Luật Xử lý vi phạm hành chính và các nghị định hướng dẫn thi hành.


Nội dung giữ nguyên

Dự thảo Nghị định tiếp tục kế thừa các quy định đang phát huy hiệu quả từ Nghị định số 162/2018/NĐ-CP như: giữ nguyên phạm vi điều chỉnh để tránh khoảng trống pháp lý; duy trì khung chế tài cơ bản đối với các hành vi vi phạm ổn định; giữ nguyên thẩm quyền xử phạt của Thanh tra (bao gồm Thanh tra Bộ Công an, Thanh tra Hàng không...), Cảng vụ và Chủ tịch UBND các cấp. Việc kế thừa này bảo đảm tính liên tục của pháp luật và sự đồng bộ với các quy định mới...


Việc quy định chế tài và mức phạt đặc thù này hoàn toàn tuân thủ khoản 2 Điều 4 Nghị định số 118/2021/NĐCP nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý chuyên ngành. Quy định trên xuất phát từ thực tế rằng các sai sót nhỏ trong hàng không có thể dẫn đến hậu quả thảm khốc, đòi hỏi mức xử phạt phải đủ sức răn đe tuyệt đối.


Đồng thời, việc nội luật hóa này bám sát các Tiêu chuẩn và Khuyến cáo thực hành (SARPs) của ICAO cùng các nhà chức trách lớn như FAA, EASA. Qua đó, vừa bảo đảm kỷ cương quản lý trong nước, vừa khẳng định trách nhiệm quốc gia của Việt Nam đối với mạng lưới an toàn hàng không toàn cầu…/.