Cải tiến kỹ thuật đèn cảnh báo hệ thống dẫn đỗ tàu bay khi đang hoạt động tại Cảng HKQT Đà Nẵng

Hệ thống dẫn đỗ tàu bay tự động VDGS (Visual Docking Guidance System) của nhà sản xuất ADB SAFEGATE hỗ trợ phi công xác định hướng tiếp cận và vị trí dừng đỗ thông qua các tín hiệu chỉ dẫn điểm đỗ hiển thị trực quan trên màn hình điều khiển thông qua công nghệ quét laser 3D.

Tuy nhiên, đối với nhân viên và phương tiện đang làm việc ở những góc quan sát khác nhau trên sân đỗ, việc nhận biết kịp thời thời điểm hệ thống bắt đầu dẫn đỗ cũng có ý nghĩa quan trọng nhằm đảm bảo hệ thống không bị ảnh hưởng gián đoạn khai thác gây mất an toàn khi nhân viên và phương tiện nằm trong vùng quét của hệ thống khi hoạt động. Từ yêu cầu đó, giải pháp bổ sung đèn cảnh báo trạng thái hoạt động của VDGS được nghiên cứu theo hướng dễ nhận biết, tự động và phù hợp với điều kiện khai thác thực tế.

Tăng cường nhận biết trạng thái dẫn đỗ tại vị trí đỗ tàu bay

Trong quá trình tiếp nhận tàu bay, các hoạt động kiểm tra vị trí đỗ, bố trí trang thiết bị mặt đất và phối hợp giữa các bộ phận đòi hỏi sự tập trung, thống nhất về tín hiệu và thời điểm thao tác. Nếu người lao động chỉ dựa vào việc quan sát màn hình VDGS từ xa hoặc nhận thông tin bằng trao đổi trực tiếp, khả năng nhận biết trạng thái dẫn đỗ có thể bị ảnh hưởng bởi góc nhìn, điều kiện thời tiết, ánh sáng và môi trường làm việc trên sân đỗ.

Giải pháp cải tiến hướng tới việc bố trí đèn cảnh báo phụ trợ tại vị trí phù hợp để nhân viên, lái xe và các lực lượng liên quan dễ dàng nhận ra khi hệ thống đang thực hiện quy trình dẫn đỗ. Đây là một lớp thông tin cảnh báo bổ sung, giúp nhắc nhở các lực lượng tăng cường quan sát, tuân thủ phạm vi an toàn và chủ động phối hợp trong thời điểm tàu bay tiếp cận vị trí đỗ.

Đèn cảnh báo lắp tại dầm cầu dẫn hành khách, vị trí dễ quan sát cho người điều khiển phương tiện theo cả hai hướng lưu thông.

Mục đích và sự cần thiết của việc cải tiến kỹ thuật lắp đặt thiết bị

Giảm thiểu sự cố vi phạm quy định, tiềm ẩn rủi ro đến an toàn hàng không liên quan đến khu vực an toàn hoạt động của hệ thống dẫn đỗ tàu bay tự động (VDGS) do người điều khiển phương tiện điều khiển phương tiện chạy cắt ngang qua khoảng cách giữa Hệ thống VDGS khi hệ thống này đang hoạt động và tàu bay đang lăn vào vị trí đỗ tàu bay; (Theo thông tư số 52/2026/TT-BXD ngày 30/06/2026 của Bộ Xây dựng về Hướng dẫn về cảng hàng không và bãi cất, hạ cánh).

Đảm bảo nâng cao hiệu suất hoạt động ổn định và độ tin cậy của hệ thống dẫn đỗ tàu bay VDGS-ADB SafeGate tại nhà ga T1 – Cảng HKQT Đà Nẵng làm tăng tính tuổi thọ đối với thiết bị có giá thành nhập ngoại cao.

Hiện tại nhà sản xuất ADB SafeGate chưa có phương án thực tế tại nhà ga T1- Cảng HKQT Đà Nẵng về việc cảnh báo thực tế các phương tiện không được chạy cắt ngang qua khoảng các giữa Hệ thống VDGS khi hệ thống này đang hoạt động và tàu bay đang lăn vào vị trí đỗ tàu bay mà chỉ tích hợp trên phần mềm quét vật thể cắt ngang và cảnh báo cho tổ lái và nhân viên vận hành khi hệ thống hoạt động.

Hiệu quả hướng tới và khả năng áp dụng tại Cảng HKQT Đà Nẵng

Về an toàn khai thác: tạo thêm dấu hiệu nhận biết trực tiếp tại sân đỗ, hỗ trợ cảnh giác trước chuyển động của tàu bay và góp phần hạn chế nguy cơ người hoặc phương tiện đi vào khu vực cần kiểm soát trong thời gian dẫn đỗ khi hệ thống dẫn đỗ tàu bay VDGS hoạt động.

Về phối hợp phục vụ chuyến bay: hỗ trợ nhân viên khai thác, kỹ thuật và các đơn vị phục vụ mặt đất đồng bộ thông tin, nâng cao tính chủ động khi triển khai nhiệm vụ tại vị trí đỗ.

Về hiệu quả vận hành, khai thác: giải pháp hướng đến thao tác đơn giản, cảnh báo tự động và khả năng kiểm tra, bảo trì thuận tiện. Đảm bảo nâng cao hiệu suất hoạt động ổn định và độ tin cậy của hệ thống dẫn đỗ tàu bay VDGS-ADB SafeGate tại nhà ga T1 – Cảng HKQT Đà Nẵng làm tăng tính tuổi thọ đối với thiết bị có giá thành nhập ngoại cao.

Để phát huy hiệu quả thiết thực, giải pháp cần được triển khai theo lộ trình phù hợp: lựa chọn vị trí đỗ để khảo sát và thử nghiệm, phối hợp các đơn vị khai thác - kỹ thuật - an toàn đánh giá kết quả, hoàn thiện quy trình vận hành và bảo trì, sau đó xem xét nhân rộng trên cơ sở kết quả nghiệm thu và nhu cầu thực tế dựa trên bảng nhận xét góp ý đánh giá kết quả của các đơn vị khai thác phục vụ mặt đất tại nhà ga T1 - Cảng HKQT Đà Nẵng.

Việc nghiên cứu và cải tiến hệ thống đèn cảnh báo khi thiết bị dẫn đỗ tàu bay tự động VDGS – ADB SAFEGATE hoạt động là một giải pháp kỹ thuật thiết thực, góp phần nâng cao hiệu quả cảnh báo, tăng cường khả năng nhận biết trạng thái vận hành của hệ thống đối với nhân viên, phương tiện và các lực lượng phục vụ mặt đất tại khu vực sân đỗ.

Giải pháp không chỉ hướng đến việc chủ động phòng ngừa, giảm thiểu nguy cơ mất an toàn trong quá trình tàu bay tiếp cận vị trí đỗ mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các đơn vị, bảo đảm hoạt động khai thác được thực hiện an toàn, đồng bộ và hiệu quả.

Thông qua việc đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng các giải pháp cải tiến kỹ thuật phù hợp với điều kiện khai thác thực tế, Cảng HKQT Đà Nẵng tiếp tục khẳng định tinh thần chủ động, sáng tạo và trách nhiệm trong công tác quản lý, vận hành, bảo trì hệ thống trang thiết bị kỹ thuật hàng không.

Đây cũng là một trong những định hướng quan trọng nhằm từng bước nâng cao chất lượng cơ sở hạ tầng kỹ thuật, tăng cường năng lực bảo đảm an toàn khu bay, hướng tới mục tiêu khai thác cảng hàng không an toàn, thông suốt, hiệu quả và phát triển bền vững./.