Việt Nam nâng điểm tuân thủ Công ước Cape Town: dấu ấn từ nỗ lực hoàn thiện pháp luật và thực thi

Mặc dù điểm số có thời điểm biến động, nhưng kết quả này đã phản ánh những bước tiến trong hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và tăng cường phối hợp thực thi Công ước từ phía Việt Nam.

Năm 2023, Việt Nam bị đưa vào danh sách theo dõi của AWG và giảm 9 điểm CTC Compliance Index  từ 71,5 điểm còn 62,5 điểm do các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn xóa đăng ký quốc tịch và xuất khẩu tàu bay theo Văn bản chỉ định người có quyền yêu cầu xóa đăng ký hoặc xuất khẩu tàu bay (IDERA).

Những vấn đề này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan có thẩm quyền.

Trước yêu cầu đó, Cục Hàng không Việt Nam đã chủ động phối hợp với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan triển khai nhiều giải pháp nhằm cải thiện mức độ tuân thủ Công ước Cape Town.

Cục Hàng không Việt Nam tham gia rà soát, xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp luật về đăng ký tàu bay, quyền lợi quốc tế đối với thiết bị tàu bay và thực hiện IDERA theo Công ước và Nghị định thư CapeTown. Việc hoàn thiện pháp luật hàng không dân dụng, trong đó có Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 và Nghị định số 223/2026/NĐ-CP đã góp phần củng cố cơ sở pháp lý cho việc thực hiện các cam kết quốc tế.

Bên cạnh đó, Cục Hàng không Việt Nam đã tổ chức thực hiện các thủ tục hủy đăng ký tàu bay theo IDERA hợp lệ, phối hợp xử lý các yêu cầu liên quan đến việc bàn giao và xuất khẩu tàu bay, đồng thời cung cấp xác nhận về việc đáp ứng các yêu cầu an toàn hàng không thuộc thẩm quyền. 

Thực tiễn này góp phần làm rõ vai trò của cơ quan quản lý nhà nước hàng không, đầu mối quốc gia triển khai CTC trong việc bảo đảm quyền của chủ nợ, đồng thời duy trì các yêu cầu an toàn khai thác.

Cục Hàng không Việt Nam cũng tích cực trao đổi với AWG, tiếp thu các khuyến nghị và phối hợp với Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án xử lý những vướng mắc liên quan đến thủ tục hải quan, yêu cầu hồ sơ và cơ chế phối hợp liên ngành. Đây là cơ sở quan trọng để tăng tính minh bạch, thống nhất và khả năng dự đoán trong quá trình thực thi Công ước.

Theo bảng điểm AWG ngày 27/10/2026, Việt Nam đạt 67,5 điểm, thuộc nhóm trung bình. Trong đó, điểm thành phần về thực thi pháp luật đạt 4,5/5 và điểm về cơ chế trao đổi với AWG đạt 5/5. 

Kết quả cho thấy việc hoàn thiện thể chế và duy trì đối thoại với các tổ chức quốc tế là những yếu tố quan trọng trong quá trình cải thiện điểm số.

AWG đánh giá tích cực về khuôn khổ pháp lý và cơ chế trao đổi với AWG, nhưng vẫn chỉ chấm biến B ở mức 2/5 do những vấn đề trong tiền lệ xét xử và thực tiễn thực thi. Vì vậy, các nhiệm vụ cần ưu tiên không chỉ là tiếp tục hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật mà còn phải bảo đảm quy trình hủy đăng ký, xuất khẩu tàu bay và thực hiện quyền của chủ nợ được áp dụng thống nhất, kịp thời trong thực tế.

Trong thời gian tới, Cục Hàng không Việt Nam tiếp tục phối hợp với các Bộ, Ngành liên quan hoàn thiện quy trình liên ngành, nghiên cứu hướng dẫn áp dụng Công ước trong hoạt động xét xử và thực thi quyền của chủ nợ, đồng thời tăng cường phối hợp với AWG để xử lý các khuyến nghị còn tồn tại./.