Triển khai các nhiệm vụ về nhiên liệu hàng không bền vững và giảm phát thải CO2 lĩnh vực hàng không dân dụng

Hoàn thiện thể chế

Trong quá trình xây dựng Luật Hàng không dân dụng Việt Nam và các văn bản hướng dẫn thi hành, Cục Hàng không Việt Nam đã xây dựng các quy định liên quan đến bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi năng lượng phù hợp với xu thế phát triển công nghệ hàng không dân dụng quốc tế, quy định của ICAO và mục tiêu cam kết của Chính phủ Việt Nam tại Hội nghị COP26, hướng tới mục tiêu phát triển hàng không bền vững và đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Hiện nay Cục Hàng không Việt Nam đang dự thảo và đưa vào dự thảo Thông tư quy định về giảm phát thải khí nhà kính và bảo vệ môi trường trong hoạt động hàng không dân dụng gửi lấy ý kiến các bộ ngành.

Đề xuất lộ trình sử dụng SAF tại Việt Nam

Lộ trình sử dụng SAF tại Việt Nam đang được Cục Hàng không Việt Nam phối hợp với Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng đề xuất dựa trên các cam kết của Việt Nam, quy định của cơ chế CORSIA, khả năng tự chủ cung ứng SAF của Việt Nam, cũng như đảm bảo sự ổn định của thị trường vận tải hàng không, đảm bảo không gây ra các cú “shock” cho thị trường vận tải hàng không và các hãng hàng không Việt Nam.

Phối hợp trong đề xuất xây dựng cơ chế, chính sách liên quan đến sản xuất, xuất khẩu, nhập khẩu và sử dụng SAF

Cục Hàng không Việt Nam cho biết, Cục phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam và các doanh nghiệp cung ứng nhiên liệu hàng không, các hãng bay tham gia Tổ soạn thảo 02 thông tư nêu trên để có thể tham gia ý kiến trực tiếp trong quá trình xây dựng quy định về SAF và thực hiện cơ chế giảm CO2, nghĩa vụ bù trừ các-bon theo cơ chế CORSIA.

Về nguồn nguyên liệu và khả năng sản xuất trong nước, một số doanh nghiệp năng lượng đã chủ động nghiên cứu SAF như: Petrovietnam đã giao BSR và PVOIL triển khai các nội dung liên quan; trong đó BSR đã nghiên cứu cơ hội đầu tư sản xuất SAF theo công nghệ HEFA (công nghệ sản xuất SAF từ các loại dầu, mỡ phù hợp), PVOIL và Viện Dầu khí Việt Nam đã nghiên cứu UCO (Used Cooking Oil - dầu ăn đã qua sử dụng) và một số nguồn nguyên liệu khác.

Bên cạnh đó, PVOIL Trans đã có hoạt động thu gom UCO và kinh nghiệm liên quan đến chứng nhận ISCC EU (Hệ thống chứng nhận tính bền vững). BSR cũng đã thực hiện phối trộn và xuất bán lô nhiên liệu chứa 5% SAF từ SAF nhập khẩu và Jet A-1 do BSR sản xuất…

Về nhập khẩu, cung ứng và sử dụng SAF, Việt Nam đã có một số kinh nghiệm thực tế. Petrolimex Aviation báo cáo đã nhập khẩu và cung ứng SAF cho các chuyến bay của Vietjet tại Cảng hàng không quốc tế Tân Sơn Nhất trong năm 2024 và tham gia hoạt động pha chế SAF trong năm 2025.

Về hạ tầng cung ứng tại cảng hàng không

Tại cảng hàng không Quốc tế Nội Bài, Công ty cổ phần Dịch vụ nhiên liệu hàng không Nội Bài NAFSC bước đầu đánh giá hạ tầng tại Nội Bài có khả năng được xem xét sử dụng cho SAF hoặc Jet A-1 có pha SAF; tuy nhiên vẫn cần đánh giá cụ thể về tính tương thích của hệ thống bể chứa, đường ống, thiết bị và hệ thống tra nạp, cũng như các yêu cầu về chất lượng, thử nghiệm, chứng nhận và truy xuất nguồn gốc.

Nhìn chung, Việt Nam đã có những cơ sở và kinh nghiệm ban đầu tại một số khâu của chuỗi SAF. Tuy nhiên, các hoạt động hiện có chưa tạo thành chuỗi cung ứng SAF hoàn chỉnh và chưa đủ cơ sở để đánh giá đầy đủ tính khả thi của việc triển khai SAF ở quy mô quốc gia.

Trong thời gian tới, Cục Hàng không Việt Nam sẽ tiếp tục phối hợp với Tập đoàn Công nghiệp Năng lượng quốc gia Việt Nam, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam để triển khai các nhiệm vụ về SAF ở Việt Nam.

Thống nhất công nhận tiêu chuẩn SAF giữa RefuelEU và CORSIA

Tại cuộc họp lần thứ 3 của Ủy ban hỗn hợp lâm thời về Hiệp định vận tải hàng không toàn diện ASEAN – Liên minh Châu Âu (EU) (The Third Meeting of the ASEAN-EU Comprehensive Air Transport Agreement (AE CATA) Pro Tem Joint Committee) tổ chức vào ngày 18 tháng 9 năm 2025 tại Bangkok, Thái Lan, các nước ASEAN đã có ý kiến đề nghị EU nghiên cứu và cho phép SAF được chứng nhận đồng thời theo cả tiêu chuẩn của RefuelEU và tiêu chuẩn CORSIA.

Phía EU ghi nhận và cho biết đang phối hợp với các Chương trình chứng nhận tính bền vững (Sustainability Certification Schemes – SCS) nhằm cho phép SAF được chứng nhận đồng thời theo cả tiêu chuẩn của EU và tiêu chuẩn CORSIA.

Cục Hàng không Việt Nam sẽ tiếp tục theo dõi và tham gia ý kiến thúc đẩy sự thống nhất công nhận tiêu chuẩn SAF giữa các cơ chế của EU và ICAO trong thời gian tới để tạo thuận lợi cho các hãng hàng không Việt Nam…

Tham gia dự án nghiên cứu thuộc Chương trình ACT-SAF của ICAO

Cục Hàng không Việt Nam đang tham gia Dự án Nghiên cứu khả thi thuộc Chương trình Hỗ trợ, Đào tạo và Xây dựng năng lực của ICAO cho Chương trình Nhiên liệu hàng không bền vững (ACT-SAF), với các hoạt động chính như: khảo sát các nguồn nguyên liệu thô sẵn có tại Việt Nam như: sinh khối nông nghiệp, dầu ăn đã qua sử dụng, rác thải và công nghệ chuyển đổi phù hợp để sản xuất SAF…

Từ đó, có đủ thông tin để phân tích, đánh giá, nhận diện các đặc điểm và yếu tố ảnh hưởng đến việc phát triển, triển khai SAF.

Từ kết quả khảo sát hiện trạng, sẽ nghiên cứu đề xuất mô hình chuỗi cung ứng, giải pháp quản lý và lộ trình từng bước đưa SAF vào áp dụng tại thị trường Việt Nam. Đánh giá và sàng lọc kỹ lưỡng các nguồn nguyên liệu tiềm năng sẵn có tại Việt Nam và các lộ trình chuyển đổi công nghệ phù hợp. Đồng thời tổ chức đào tạo chuyên sâu, tập huấn kỹ thuật chuyển giao công nghệ cho đội ngũ cán bộ hàng không trong nước và đưa ra khuyến nghị về các hành động tiếp theo để triển khai ngành công nghiệp SAF tại Việt Nam./.