Những vụ án tham nhũng lớn được đưa ra ánh sáng thời gian qua không chỉ cho thấy quyết tâm làm trong sạch bộ máy của Đảng và Nhà nước, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về kiểm soát quyền lực trong bối cảnh mới. Chính việc không né tránh sai phạm, xử lý nghiêm cán bộ vi phạm đã trở thành câu trả lời đanh thép trước những luận điệu xuyên tạc, chống phá trên không gian mạng.
Từ kiểm soát quyền lực đến củng cố niềm tin xã hội trong kỷ nguyên phát triển mới
Mỗi vụ án tham nhũng lớn được đưa ra xét xử thời gian qua đều thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Trên không gian mạng, bên cạnh sự đồng tình của đông đảo nhân dân trước quyết tâm xử lý sai phạm của Đảng và Nhà nước, cũng xuất hiện không ít luận điệu xuyên tạc, quy chụp, cố tình đánh đồng những cán bộ thoái hóa, biến chất với bản chất của chế độ.
Có đối tượng cho rằng việc xử lý nhiều cán bộ cấp cao chứng tỏ "sự tha hóa quyền lực mang tính hệ thống"; có kẻ lợi dụng tâm lý bức xúc của một bộ phận người dân để xuyên tạc rằng công cuộc phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam chỉ là "đấu đá nội bộ", "thanh trừng phe phái". Những luận điệu ấy không mới, nhưng ngày càng được phát tán với thủ đoạn tinh vi hơn trong môi trường số.
Tuy nhiên, nhìn thẳng vào thực tiễn sẽ thấy điều ngược lại: Chưa bao giờ cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và kiểm soát quyền lực ở Việt Nam được triển khai mạnh mẽ, quyết liệt, đồng bộ như những năm gần đây. Hàng loạt cán bộ, đảng viên vi phạm, kể cả cán bộ cấp cao, đã bị xử lý nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Điều đó không phản ánh sự suy yếu của chế độ, mà thể hiện bản lĩnh của một Đảng cầm quyền dám nhìn thẳng vào sự thật, dám sửa sai và kiên quyết làm trong sạch bộ máy.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về hiệu lực quản trị quốc gia, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ dừng ở đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, mà còn phải được thực hiện bằng chính hiệu quả kiểm soát quyền lực, xây dựng bộ máy liêm chính, gần dân, vì dân và củng cố niềm tin xã hội từ những chuyển động thực chất của đời sống.
Kiểm soát quyền lực - yêu cầu tất yếu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
Hiến pháp năm 2013 khẳng định: Quyền lực Nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp. Đây là nguyên tắc quan trọng trong tổ chức và vận hành bộ máy Nhà nước ở Việt Nam.
Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân. Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân. Nhân dân thực hiện quyền lực không chỉ thông qua dân chủ đại diện mà còn bằng các hình thức dân chủ trực tiếp, giám sát xã hội và phản biện xã hội.
Trong bất kỳ mô hình Nhà nước nào, quyền lực nếu không được kiểm soát đều có nguy cơ bị lạm dụng. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhiều lần cảnh báo về nguy cơ cán bộ thoái hóa, biến chất khi nắm quyền lực trong tay nhưng thiếu tu dưỡng đạo đức và thiếu sự giám sát của nhân dân. Người nhấn mạnh: Quyền lực phải được đặt dưới sự kiểm tra của nhân dân, cán bộ là "công bộc của dân", không phải "quan cách mạng".
Thực tiễn phát triển của nhiều quốc gia trên thế giới cũng cho thấy, tha hóa quyền lực không phải hiện tượng riêng có của bất kỳ chế độ chính trị nào. Khi quyền lực thiếu ràng buộc, thiếu minh bạch, thiếu cơ chế giám sát hữu hiệu thì nguy cơ tham nhũng, lợi ích nhóm, lộng quyền hoàn toàn có thể xuất hiện.
Ở Việt Nam, Đảng không né tránh thực tế rằng vẫn còn một bộ phận cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống; lợi dụng chức vụ, quyền hạn để vụ lợi cá nhân. Tuy nhiên, điều quan trọng là Đảng đã nhận diện rõ nguy cơ này từ rất sớm và kiên trì xây dựng cơ chế kiểm soát quyền lực nhằm ngăn ngừa tha hóa.
Những năm qua, nhiều quy định quan trọng về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực đã được ban hành và liên tục hoàn thiện. Việc phân cấp, phân quyền gắn với kiểm tra, giám sát; kiểm soát tài sản, thu nhập; siết chặt trách nhiệm người đứng đầu; xử lý nghiêm vi phạm trong công tác cán bộ… cho thấy quyết tâm xây dựng bộ máy liêm chính, kỷ cương.

Đại hội XIII của Đảng xác định rõ yêu cầu: "Bảo đảm quyền lực Nhà nước là thống nhất, có sự phân công rành mạch, phối hợp chặt chẽ và tăng cường kiểm soát quyền lực Nhà nước". Đây không chỉ là yêu cầu về mặt thể chế, mà còn là đòi hỏi từ thực tiễn phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Không thể đánh đồng sai phạm của một số cá nhân với bản chất của chế độ
Lợi dụng việc nhiều cán bộ bị xử lý kỷ luật thời gian qua, các thế lực thù địch cố tình xuyên tạc rằng tham nhũng và tha hóa quyền lực là "bản chất" của chế độ một Đảng lãnh đạo ở Việt Nam. Đây là luận điệu phiến diện, thiếu cơ sở khoa học và cố tình bóp méo bản chất vấn đề.
Thực tế cho thấy, nếu tham nhũng là "bản chất" của chế độ thì sẽ không có chuyện hàng loạt cán bộ cấp cao bị xử lý nghiêm minh trước pháp luật; càng không có việc công khai các vụ án lớn, xử lý trách nhiệm nhiều tổ chức Đảng, cán bộ lãnh đạo, kể cả cán bộ đương chức và nghỉ hưu.
Trong giai đoạn 2012 - 2022, hàng nghìn tổ chức Đảng và hàng trăm nghìn cán bộ, đảng viên đã bị xử lý kỷ luật. Riêng năm 2024, hơn 17.000 đảng viên bị kỷ luật. Những con số ấy không phản ánh sự "buông lỏng", mà cho thấy quyết tâm làm trong sạch bộ máy và tinh thần không né tránh sai phạm.
Một Đảng cầm quyền nếu chỉ tìm cách che giấu khuyết điểm sẽ khó có đủ bản lĩnh để tự chỉnh đốn. Ngược lại, việc thẳng thắn nhìn nhận hạn chế, xử lý nghiêm vi phạm và chủ động hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực mới thể hiện năng lực lãnh đạo và sức sống của chế độ.
Các thế lực chống phá thường sử dụng thủ đoạn đánh tráo khái niệm: Từ sai phạm của một số cá nhân để quy kết thành bản chất của cả hệ thống. Họ cố tình bỏ qua thực tế rằng chính Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng khởi xướng, lãnh đạo và kiên quyết thực hiện công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đồng thời trực tiếp chỉ đạo cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực với quyết tâm rất cao.
Những năm gần đây, nhiều vụ việc lớn được đưa ra ánh sáng cho thấy quyết tâm ấy không chỉ dừng ở khẩu hiệu. Từ các đại án kinh tế, sai phạm đất đai, chứng khoán, đấu thầu, đến những vụ việc liên quan cán bộ quản lý ở nhiều cấp, nhiều ngành đều được xử lý nghiêm minh.
Điều đáng chú ý là cùng với xử lý vi phạm, Đảng và Nhà nước cũng đồng thời hoàn thiện thể chế, bịt kín những "kẽ hở" dễ phát sinh tiêu cực. Đây mới là giải pháp căn cơ nhằm phòng ngừa tha hóa quyền lực từ gốc.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ bằng phản bác, mà bằng hiệu quả quản trị
Trong môi trường truyền thông số hiện nay, các luận điệu xuyên tạc thường khai thác mạnh những vấn đề tiêu cực, bức xúc xã hội để tác động vào niềm tin của người dân. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng ở phản bác lý luận đơn thuần.
Điều thuyết phục nhất đối với nhân dân chính là hiệu quả quản trị và những thay đổi thực chất trong đời sống xã hội.
Khi thủ tục hành chính được rút ngắn, người dân được phục vụ tốt hơn; khi những dự án chậm triển khai bị xử lý; khi vi phạm trật tự xây dựng, lấn chiếm vỉa hè, tiêu cực trong thực thi công vụ được chấn chỉnh; khi cán bộ nhũng nhiễu bị xử lý nghiêm… thì niềm tin xã hội sẽ được củng cố bằng chính trải nghiệm hàng ngày của người dân.

(Mục tiêu chung đến năm 2030, Việt Nam hoàn thành xây dựng Chính phủ số, hình thành Chính phủ thông minh vận hành trên nền tảng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo).
Những năm gần đây, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ điện tử, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động công vụ đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực. Công nghệ số không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn góp phần hạn chế cơ chế "xin - cho", giảm tiếp xúc trực tiếp, giảm nguy cơ phát sinh tiêu cực.
Nhiều địa phương đã tăng cường ứng dụng camera giám sát, dữ liệu số, hệ thống phản ánh hiện trường, dịch vụ công trực tuyến để nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của cơ quan công quyền. Đây cũng là những công cụ quan trọng để kiểm soát quyền lực trong bối cảnh mới.
Trên thực tế, người dân không đòi hỏi bộ máy phải "không có khuyết điểm", mà mong muốn nhìn thấy sự cầu thị, tinh thần trách nhiệm và quyết tâm sửa sai. Mỗi cán bộ vi phạm bị xử lý nghiêm minh sẽ góp phần củng cố niềm tin nếu người dân thấy rằng pháp luật được thực thi công bằng và quyền lực được đặt dưới sự giám sát.
Bởi vậy, cuộc đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay cần gắn chặt với nhiệm vụ xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xây dựng Chính phủ liêm chính, hành động, kiến tạo phát triển.
Kiểm soát quyền lực phải gắn với phát huy vai trò giám sát của nhân dân
Một trong những điểm cốt lõi của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam là quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân. Nhân dân không chỉ được trao quyền mà còn có quyền giám sát việc thực thi quyền lực ấy.
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, yêu cầu công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình ngày càng trở nên cấp thiết. Người dân ngày nay không chỉ quan tâm kết quả xử lý sai phạm, mà còn đòi hỏi sự minh bạch trong quá trình thực thi công vụ.
Để kiểm soát quyền lực hiệu quả, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế để nhân dân tham gia giám sát cán bộ, đảng viên và cơ quan công quyền bằng những hình thức thực chất hơn.
Đó là phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí và truyền thông chính thống trong giám sát, phản biện xã hội; tạo điều kiện để người dân phản ánh, kiến nghị, tố giác sai phạm; bảo vệ người đấu tranh chống tiêu cực; đồng thời xử lý nghiêm hành vi lợi dụng dân chủ để xuyên tạc, kích động.
Trong môi trường số, báo chí chính thống càng cần nâng cao tính chiến đấu, tính định hướng và tốc độ phản ứng trước các thông tin sai lệch. Nếu khoảng trống thông tin xuất hiện, các thế lực chống phá sẽ nhanh chóng lợi dụng để bóp méo sự thật.
Bên cạnh đó, mỗi cán bộ, đảng viên phải thường xuyên "tự soi", "tự sửa", giữ gìn đạo đức cách mạng, nâng cao trách nhiệm nêu gương. Kiểm soát quyền lực không chỉ bằng cơ chế bên ngoài mà còn bằng ý thức tự rèn luyện của mỗi người thực thi quyền lực.
Đặc biệt, người đứng đầu phải chịu trách nhiệm rõ ràng đối với lĩnh vực, địa bàn phụ trách. Quyền lực càng lớn thì trách nhiệm càng cao. Đây là nguyên tắc quan trọng để ngăn ngừa lạm quyền, né tránh trách nhiệm.

Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, đất nước đứng trước nhiều thời cơ và cũng không ít thách thức. Trong bối cảnh đó, các thế lực thù địch sẽ tiếp tục lợi dụng những vấn đề tiêu cực, sai phạm của một số cán bộ để xuyên tạc, chống phá Đảng và Nhà nước.
Tuy nhiên, thực tiễn đã chứng minh: càng kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; càng siết chặt kiểm soát quyền lực; càng công khai, minh bạch trong quản trị quốc gia thì niềm tin của nhân dân càng được củng cố.
Điều người dân chờ đợi không phải là một bộ máy "không có sai phạm", mà là một bộ máy dám nhìn thẳng vào khuyết điểm, dám sửa sai và đủ năng lực tự làm trong sạch mình.
Đó cũng chính là bản lĩnh của một Đảng cầm quyền chân chính; là nền tảng quan trọng để bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới; đồng thời tạo động lực để xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam ngày càng trong sạch, vững mạnh, phục vụ nhân dân và phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc./.
(baoxaydung.vn)