Nâng cao năng lực cảng hàng không đảm bảo an ninh, thông minh, thân thiện

Đây là một chủ trương quan trọng nhằm đổi mới toàn diện công tác bảo đảm an ninh hàng không, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành hàng không trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và sự xuất hiện ngày càng nhiều các nguy cơ, thách thức an ninh phi truyền thống.

Xây dựng hệ thống cảng hàng không an ninh, thông minh, thân thiện

Đề án hướng tới đổi mới toàn diện công tác bảo đảm an ninh hàng không theo hướng chủ động, đồng bộ và hiện đại; chuyển từ phương thức quản lý mang tính ứng phó sang chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý hiệu quả các nguy cơ, thách thức đối với an ninh hàng không. Công tác bảo đảm an ninh được triển khai xuyên suốt trong toàn bộ quá trình quản lý, vận hành và khai thác cảng hàng không, gắn với yêu cầu tạo thuận lợi cho hoạt động vận tải hàng không và nâng cao chất lượng phục vụ hành khách.

Trên cơ sở đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và các thành tựu của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, Đề án đặt mục tiêu xây dựng mô hình cảng hàng không an ninh, thông minh, thân thiện phù hợp với các tiêu chuẩn và khuyến nghị của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO). Qua đó, nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện, giám sát và xử lý các nguy cơ đe dọa an ninh hàng không, đồng thời tạo môi trường hàng không an toàn, thuận tiện và thân thiện đối với người dân, doanh nghiệp.

Đến năm 2030, các cảng hàng không trọng điểm của Việt Nam từng bước hình thành mô hình cảng hàng không an ninh, thông minh, thân thiện; hoàn thiện các quy trình quản lý và kiểm soát an ninh theo hướng hiện đại; nâng cao năng lực giám sát, điều hành và ứng phó với các tình huống an ninh trong môi trường số; phấn đấu có ít nhất một cảng hàng không nằm trong nhóm 20 sân bay tốt nhất thế giới.

Các nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm

Để đạt được mục tiêu đề ra, Đề án xác định một số nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm.

Trước hết, tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về an ninh hàng không theo hướng đồng bộ, thống nhất với tiêu chuẩn và thông lệ quốc tế; tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị liên quan trong bảo đảm an ninh hàng không.

Đề án cũng chú trọng nâng cao năng lực nhận diện, đánh giá và quản lý rủi ro theo hướng chủ động. Các cơ quan chức năng sẽ tăng cường thu thập, phân tích thông tin; nhận diện sớm các nguy cơ từ thiết bị bay không người lái (UAV), tấn công mạng, các hành vi can thiệp bất hợp pháp và các mối đe dọa an ninh; đồng thời hoàn thiện các phương án ứng phó nhằm bảo đảm khả năng xử lý hiệu quả trong mọi tình huống.

Một trong những giải pháp đột phá của Đề án là đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong công tác bảo đảm an ninh hàng không. Theo đó, các cảng hàng không sẽ từng bước mở rộng ứng dụng sinh trắc học, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ nhận diện và các hệ thống giám sát thông minh trong kiểm soát an ninh. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và các hệ thống dữ liệu chuyên ngành sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, rút ngắn thời gian làm thủ tục và tạo thuận lợi cho hành khách.

Bên cạnh yêu cầu bảo đảm an ninh, Đề án đặc biệt chú trọng nâng cao trải nghiệm của hành khách thông qua việc chuẩn hóa hành trình phục vụ tại các điểm chạm trong cảng hàng không. Các quy trình làm thủ tục, kiểm tra an ninh và kiểm soát hành khách sẽ được rà soát, đơn giản hóa, tối ưu hóa theo hướng thuận tiện, nhanh chóng nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu an ninh, an toàn hàng không. Qua đó góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, văn minh của ngành hàng không Việt Nam.

Đề án cũng xác định phát triển nguồn nhân lực là yếu tố then chốt. Công tác đào tạo, huấn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ và khả năng ứng dụng công nghệ cho lực lượng an ninh hàng không sẽ được tăng cường. Đồng thời, Việt Nam tiếp tục mở rộng hợp tác với ICAO và các tổ chức quốc tế để trao đổi kinh nghiệm, tiếp nhận công nghệ tiên tiến và cập nhật các mô hình quản lý hiện đại.

Tạo nền tảng cho ngành hàng không phát triển bền vững

Việc triển khai thành công Đề án sẽ tạo bước chuyển biến mạnh mẽ trong công tác bảo đảm an ninh hàng không, góp phần xây dựng hệ thống cảng hàng không Việt Nam hiện đại, an toàn, thông minh và thân thiện. Đây không chỉ là giải pháp nâng cao năng lực quản lý nhà nước và bảo đảm an ninh hàng không mà còn là động lực quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số, nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh của ngành hàng không Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, hội nhập quốc tế và bảo đảm quốc phòng, an ninh trong tình hình mới./.

(KHCN và MT)