Nắm vững, thấm nhuần Nghị quyết để triển khai đồng bộ, hiệu quả, tạo chuyển biến rõ nét trong toàn hệ thống chính trị

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 5 vấn đề:

Thứ nhất, phải nhận thức đầy đủ sâu sắc các quy định của Đảng là thể chế bản lề đảm bảo Đảng ta vận hành như một khối thống nhất trong toàn bộ hệ thống chính trị. Nếu đường lối, chủ trương là sự kết tinh của tầm nhìn, của ý chí chính trị, thì các quy định của Đảng chính là thể chế bản lề để hiện thực hóa tầm nhìn đó, tổ chức hóa ý chí đó thành trật tự vận hành để triển khai trên thực tế, đảm bảo Đảng ta vận hành trong một khối thống nhất, xuyên suốt từ Trung ương đến cơ sở trong mọi hoàn cảnh và trong mọi giai đoạn phát triển.

Đặc biệt là trong bối cảnh đất nước đang đứng trước những cơ hội lớn để bứt phá vươn lên, đồng thời cũng phải đáp ứng với những yêu cầu rất cao, rất mới, rất lớn của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, yêu cầu về giữ vững nguyên tắc kỷ luật, kỷ cương và sự thống nhất trong toàn Đảng trở thành yếu tố then chốt nhằm nâng cao toàn diện năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền, sức chiến đấu và năng lực tổ chức thực hiện của Đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, yêu cầu đặt ra là mỗi cấp ủy, tổ chức đảng, mỗi cán bộ đảng viên phải nhận thức đúng, hiểu sâu và thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, coi đó là trách nhiệm chính trị trực tiếp của mình. Không được phép hiểu khác, làm khác, càng không được vận dụng theo hướng thuận lợi cho riêng mình. Mọi quy định phải được thực hiện thống nhất, đồng bộ, quán triệt từ trên xuống dưới, gắn với kiểm tra, giám sát chặt chẽ và xử lý nghiêm minh các vi phạm, đồng thời cũng là khuyến khích, biểu dương những cách làm tốt, sáng tạo đúng theo quy định.

Thứ hai, phải đổi mới căn bản tư duy phát triển, khai thác hiệu quả mọi nguồn lực và vốn để tăng trưởng một cách bền vững. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, trong một thời gian dài, ở không ít nơi, không ít cấp vẫn tồn tại tư duy phát triển chủ yếu dựa vào cái sẵn có, lấy ngân sách nhà nước, đất đai, đầu tư làm trụ cột chính. Nếu không được điều chỉnh kịp thời, tư duy này sẽ trở thành lực cản lớn đối với quá trình phát triển trong giai đoạn mới.

"Một nền kinh tế muốn tăng trưởng cao, bền vững và có khả năng bứt phá, không chỉ vận hành trên nền tảng nguồn lực đơn nhất, càng không thể đặt toàn bộ gánh nặng phát triển lên vai Nhà nước", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định.

Do đó, yêu cầu đặt ra không đơn thuần chỉ là điều chỉnh cơ cấu nguồn vốn, mà là chuyển đổi căn bản tư duy phát triển, từ chỗ phân bổ nguồn lực sang kiến tạo, dẫn dắt và kích hoạt các nguồn lực. Nhà nước cần chuyển dịch từ vai trò là nhà đầu tư trực tiếp sang vai trò thiết kế và tạo ra môi trường để mọi nguồn lực trong xã hội được huy động và phân bổ theo tín hiệu thị trường dưới khuôn khổ thể chế minh bạch, ổn định.

Trên nền tảng đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu cần định vị lại vai trò của các nguồn vốn trong cấu trúc phát triển mới, nơi các dòng vốn tồn tại biệt lập mà tương tác khuếch đại và dẫn dắt lẫn nhau. Vốn nhà nước phải được định vị đúng bản chất là vốn mồi, vốn kiến tạo để định hình không gian phát triển, giảm thiểu rủi ro ban đầu, từ đó dẫn dắt và kích hoạt các hiệu quả của các nguồn vốn khác trong xã hội tham gia vào các quá trình phát triển…

Thứ ba, kiên quyết khắc phục tư duy cục bộ địa giới hành chính, cục bộ ngành, cục bộ nhiệm kỳ trong quy hoạch phát triển. Quy hoạch là tư duy phát triển được không gian hóa, vì thế quy hoạch phát triển tổng thể phải được thực hiện tư duy tích hợp đa mục tiêu dài hạn, phải tạo ra được cấu trúc phát triển hợp lý hơn, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn, phân bổ không gian phát triển cân đối hơn, kết nối các vùng tốt hơn và mở ra dư địa tăng trưởng lớn hơn cho tương lai. Nếu quy hoạch được làm theo tư duy khép kín cục bộ, manh mún mạnh ai nấy làm, thì không những không mở ra được không gian phát triển mới, mà còn tạo ra xung đột chồng lấn, lãng phí nguồn lực, làm đứt gãy liên kết và kéo tụt hiệu quả của phát triển chung.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, mỗi quy hoạch phát triển ở địa phương quy hoạch ngành phải được nhìn trong cấu trúc tổng thể, gắn với liên kết vùng, với tầm nhìn hướng Đông, tỏa Tây, trục Bắc Nam liền dải. Đó là tầm nhìn của tổ chức không gian phát triển quốc gia theo hướng lấy Đông làm không gian đột phá, mở ra đại dương, từ đó lan tỏa sức phát triển sâu vào phía Tây của đất nước. Trục Bắc Nam như dải xương sống của cơ thể con người. Từ nền tảng đó, mỗi quyết định phát triển phải được xem xét trong quan hệ hữu cơ với hạ tầng, năng lượng, dân cư, lao động, bảo vệ môi trường, an ninh lương thực và yêu cầu phát triển dài hạn của đất nước; không được để quy hoạch trở thành nơi phát sinh các lỗ hổng, khoảng trống hoặc mâu thuẫn lợi ích giữa các địa phương, các ngành các cấp…

Thứ tư, phải giải phóng sức sản xuất và khơi thông nguồn lực trong dân, phải đảm bảo mọi người dân, mọi gia đình, mọi hộ kinh doanh, mỗi doanh nghiệp đều trở thành chủ thể của tăng trưởng. Tổng Bí thư cho biết, mục tiêu tăng trưởng hai con số là mục tiêu rất lớn đòi hỏi quyết tâm rất cao. Vì vậy, tăng trưởng thực chất phải được hình thành cả hai chiều từ trên xuống và từ dưới lên trong từng mắt xích của nền kinh tế, từng hộ gia đình, từng hộ kinh doanh, từng cơ sở sản xuất, từng doanh nghiệp.

Khi nội lực trong dân đã được khơi thông, khi kết nối với nguồn lực của Nhà nước, với hạ tầng, với thị trường, với công nghệ, với đào tạo, với tín dụng, với quy hoạch phát triển thì nền kinh tế sẽ có một nền móng nội lực vững chắc cho sự tăng trưởng một cách ổn định và bền vững. Vì vậy cần phải kiến tạo môi trường phát triển để hàng triệu người dân nhận thấy được cơ hội thực sự, để mỗi gia đình, mỗi hộ kinh doanh có điều kiện thuận lợi để đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh chân chính và gắn bó lâu dài với nền kinh tế.

Đồng thời phải bảo đảm các doanh nghiệp nhìn thấy được thể chế ổn định, minh bạch, chi phí tuân thủ, hạ tầng đồng bộ và khả năng tiếp cận thị trường rộng mở. Từ đó tạo ra động lực nội sinh mạnh mẽ để thúc đẩy, sáng tạo, khởi nghiệp và phát triển một cách bền vững.

Thứ năm, phải tiếp tục hoàn thiện và nâng cao hiệu lực, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, sau gần 1 năm triển khai, mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã vượt qua giai đoạn khởi động ban đầu. Bước đầu định hình cơ chế vận hành tương đối ổn định, thông suốt và đang chuyển sang giai đoạn nâng cao chất lượng thực thi, hướng tới hiệu lực, hiệu quả một cách thực chất.

Để mô hình này phát huy đầy đủ giá trị và sức mạnh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, mô hình này cần được thừa nhận trong chỉnh thể thống nhất của nền quản trị quốc gia, với nguyên lý xuyên suốt đó là Trung ương mạnh về định hướng chiến lược, thể chế và giám sát; địa phương mạnh về tổ chức thực hiện, trong đó cấp xã đóng vai trò then chốt quyết định chất lượng vận hành của toàn hệ thống.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý, để hiện thực hóa tư duy này, trước hết cần xây dựng cấp xã mạnh về năng lực ra quyết định; cấp xã phải được phân quyền rõ ràng, gắn với nguồn lực và trách nhiệm cụ thể để có thể chủ động giải quyết các vấn đề phát sinh từ hạ tầng dịch vụ xã hội đến quản lý kinh tế - xã hội; quyền hạn gắn liền với trách nhiệm sẽ tạo ra hiệu quả thực chất, tránh chồng chéo và trì trệ trong quản lý.

Cấp xã mạnh về huy động nguồn lực sẽ giúp được cấp tỉnh chủ động hơn trong việc điều phối và triển khai các dự án chiến lược; cấp xã cũng là nơi kết nối trực tiếp các nguồn lực xã hội, kinh tế và nhân lực ở địa phương, khả năng huy động và phân bổ hiệu quả sẽ đảm bảo mọi nguồn lực được sử dụng tối ưu, nâng cao năng lực thực thi của cả hệ thống chính quyền hai cấp…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, những nội dung trên không chỉ là các yêu cầu cụ thể trong tổ chức thực hiện nghị quyết, mà là những vấn đề có ý nghĩa định hướng lâu dài đối với năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền và hiệu quả vận hành của toàn hệ thống chính trị trong giai đoạn phát triển mới…/.