Đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách áp dụng trong thời gian ngắn

Tình hình giá và nguồn cung nhiên liệu Jet A1

Với diễn biến căng thẳng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt từ tình hình chiến sự tại khu vực Trung Đông, giá MOPS Jet A-1 bình quân tháng 3 có thể xoay quanh 190-200USD/thùng (ngày 24/03/2026, giá Jet A-1 đã lên tới 234,34 USD/thùng), đặc biệt mứcphụ thu vật lý (premium) tăng mạnh lên trên 30USD/thùng (đạt đỉnh 39,6 USD/thùng ngàyvào 24/3).

Cùng với đó, chi phí lọc dầu, bảo hiểm rủi ro chiến tranh và sự khan hiếm cục bộ khi các nhà máy lọc dầu khu vực cắt giảm công suất đã khiến tổng chi phí cho nhiên liệu hàng không tăng mạnh và dự báo sẽ tiếp tục giữ ở mức cao.

Về phía nguồn cung nhiên liệu hàng không, việc các doanh nghiệp cung cấp phụ thuộc lớn vào nguồn cung từ nước ngoài là trở ngại cũng như rủi ro lớn khi chuỗi cung ứng bị ảnh hưởng.

Hiện tại các doanh nghiệp vẫn đang nỗ lực tìm kiếm, đa dạng hoá nguồn cung phù hợp cùng với sự hỗ trợ, tạo điều kiện của các cơ quan nhà nước qua các kênh trao đổi, ngoại giao các cấp. Các doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu hàng không cam kết đáp ứng được cho hoạt động khai thác đến trung tuần tháng 4/2026. Sau thời điểm này lượng nhiên liệu Jet A-1chưa thể bảo đảm và nhiều khả năng sẽ phải nhập/mua với giá giá spot (giao dịch tại thời điểm/ giao ngay) rất cao.

Điều hành, khai thác vận tải hàng không

Với khả năng đuy trì cung ứng nhiên liệu như nêu trên, việc điều hành khai thác vận tải hàng không từ nay đến giữa tháng 4/2026 được duy trì cơ bản vẫn đáp ứng các quy định về hàng không và phù hợp với điều kiện thực tế đội tàu bay, hạ tầng...

Đến thời điểm hiện tại, về cơ bản các hãng HKVN vẫn đang duy trì hoạt động khai thác với mạng đường bay và tần suất theo lịch bay mùa Đông 2025/2026, chưa có sự điều chỉnh giảm.

Tuy nhiên, từ tháng 4/2026, để chủ động ứng phó việc giá nhiên liệu Jet-A1 tăng, các hãng hàng không Việt Nam (HKVN) phải thực hiện điều chỉnh mạng đường bay và tải cung ứng phù hợp để bảo đảm duy trì hoạt động cũng như cân đối hiệu quả kinh doanh.

Theo báo cáo từ các hãng Hàng không Việt Nam, các Hãng sẽ cân đối nguồn lực và đặt mục tiêu bảo đảm hoạt động khai thác trên các đường bay nội địa trục chính (HAN-DAD-SGN), duy trì trên các đường bay để phục vụ nhiệm vụ chính trị -kinh tế -xã hội.

Với đường bay quốc tế, các Hãng cũng cố gắng để giữ tối đa lịch sử khai thác và duy trì hiện diện trên các thị trường trọng điểm.

Dù vậy, hiện tại một số Hãng đã có kế hoạch hoặc chính thức điều chỉnh mạng bay với việc giảm tần suất hoặc dừng khai thác một số đường bay nội địa có tỷ lệ đặt chỗ (booking) hoặc hệ số sử dụng ghế/tải (Load Factor) thấp -thường vào khung giờ đêm, thấp điểm và trên các đường bay ngách, đường bay không bù đắp được chi phí khai thác.

Diễn biến giá dịch vụ vận chuyển hàng không

Về cơ bản, các hãng HKVN đang cố gắng duy trì mức giá vé nội địa ổn định trong giai đoạn tháng 3/2026 với nhiều mức giá linh hoạt, mức giá thấp nhất đến cao nhất bằng khoảng 10% đến 100% mức giá tối đa quy định.

Thậm chí, do vào mùa thấp điểm nên giai đoạn từ 28/02/2026 đến 19/03/2026, mặt bằng giá có phần giảm so với giai đoạn cao điểm trước đó với sự sụt giảm điểm % tỷ trọng của phân khúc giá cao và tăng trưởng điểm % tỷ trọng ở phân khúc giá trung bình, đặc biệt là phân khúc giá thấp.

Cụ thể, đối với đường bay HAN-SGN-HAN, giai đoạn từ 28/02/2026 đến 19/03/2026, tỷ trọng vé bán ở phân khúc giá thấp chiếm 81% (tăng 38 điểm % so với giai đoạn 01/02/2026 đến 27/02/2026); tỷ trọng vé bán ở phân khúc giá cao chiếm 6% (giảm 38 điểm % so với giai đoạn 01/02/2026 đến 27/02/2026).

Trên các đường bay quốc tế, các hãng HKVN đã có kế hoạch hoặc chính thức triển khai việc phụ thu nhiên liệu trên các đường bay và cung cấp thông tin đến khách hàng.

Theo thông tin khảo sát của Cục HKVN với gần 40 hãng hàng không quốc tế và khu vực, có hơn 60% các hãng đã, đang hoặc dự kiến áp dụng tăng phụ thu nhiên liệu hoặc điều chỉnh nâng giá vé kể từ trung tuần tháng 3/2026 nhằm bù đắp chi phí khai thác và duy trì hoạt động trong bối cảnh xung đột tiếp diễn và giá nhiên liệu tăng cao.

Theo ước tính của Cục HKVN, với tỷ trọng chi phí nhiên liệu khoảng 35-40% tổng chi phí của hãng hàng không, trường hợp mức giá Jet A-1 dao động khoảng 200 USD/thùng, tăng cao gấp đôi so với trước xung đột quân sự tác động làm tăng khoảng 40% chi phí của hãng hàng không.

Trong bối cảnh căng thẳng quân sự tại Trung Đông chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, giá nhiên liệu bay Jet A-1 vẫn duy trì ở mức cao và có những diễn biến khó lường, các hãng hàng không đều có kế hoạch điều chỉnh tăng giá vé trong giai đoạn tháng 4/2026.

Đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu

Trong thực tiễn ngành hàng không thế giới, trước bối cảnh giá nhiên liệu hàng không ngày càng khó dự báo và phụ thuộc nhiều vào các biến động kinh tế-chính trị, việc áp dụng phụ thu nhiên liệu hiện là thông lệ rất phổ biến; trong đó Nhật Bản là quốc gia đã quy định về việc phụ thu nhiên liệu có thời hạn và có điều chỉnh theo biến động của giá nhiên liệu Jet A-1.

Nhằm kịp thời ứng phó với biến động bất thường, bảo đảm ổn định hoạt động vận tải hàng không, phù hợp với thông lệ quốc tế và trên cơ sở cân đối khả năng chi trả của người dân, hài hòa lợi ích giữa Nhà nước –doanh nghiệp –xã hội, Cục HKVN đề xuất cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản, áp dụng trong thời gian ngắn (trong 03 tháng), với nguyên tắc và phương pháp:

Xây dựng các mức phụ thu nhiên liệu tương ứng với giá nhiên liệu Jet A-1 và nằm ngoài mức giá tối đa dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông  cơ  bản  đang  áp  dụng.

Áp dụng cho dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản trong giai đoạn áp dụng từ ngày 01/4/2026-30/6/2026.

Cục HKVN sẽ công bố mức giá Jet A-1 dựa trên báo cáo của các công ty cung ứng nhiên liệu trong nước tham chiếu giá MOPS Jet A-1 giao dịch tại sàn Singapore trung bình 1 tháng trước đó.

Mức phụ thu được tính trên chi phí nhiên liệu thực tế cho mỗi khách tương ứng với các  mức  giá dầu  khác  nhau  trên  các  nhóm đường  bay  nội địa  theo  cự ly  vận chuyển.

Trên cơ sở đó, tính toán mức chênh lệch chi phí nhiên liệu phát sinh thêm cho mỗi khách giữa mức giá nhiên liệu Jet A-1 cơ sở là 90 USD/thùng và các mức giá nhiên liệu Jet A-1dự kiến từ 100 USD/thùng tới 200 USD/thùng.

Đề xuất giảm giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay và giá dịch vụ điều hánh bay đi, đến

Cục HKVN đang tích cực phối hợp với các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ như: Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM), Cảng HKQT Phú Quốc để xây dựng các chính sách hỗ trợ giảm giá phù hợp, bảo đảm cân đối hài hòa hoạt động kinh doanh của các hãng hàng không cũng như các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ.

Kiến nghịgiải pháp cấp bách hỗ trợ hoạt động khai thác hàng không.

Trước tình hình hiện tại và những nguy cơ đang hiện hữu, cùng với các kiến nghị đã báo cáo trước đó, Cục HKVN kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét, báo cáo Chính phủ và các cơ quan có thẩm quyền về giải pháp cấp bách để hỗ trợ hoạt động khai thác hàng không trước diễn biến bất lợi từ giá nhiên liệu Jet A-1.

Cho phép áp dụng cơ chế phụ thu nhiên liệu hàng không đối với dịch vụ vận chuyển hành khách hàng không nội địa hạng phổ thông cơ bản (xác định ngoài mức giá tối đa quy định), với các mức điều chỉnh linh hoạt theo giá nhiên liệu Jet A-1;

Xem xét gia hạn thời gian áp dụng thuế nhập khẩu  0%, giảm thuế bảo vệ môi trường từ 1.500 đồng/lít xuống còn 1.000 đồng/lít với nhiên liệu Jet A-1;

Giảm thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với nhiên liệu bay Jet A-1 để giúp các doanh nghiệp giảm bớt áp lực dòng tiền khi phải ứng nộp thuế VAT trước rồi mới thực hiện hồ sơ hoàn thuế theo kỳ;

Chính phủ, Bộ Ngoại giao tiếp tục triển khai làm việc, trao đổi thông qua ngoại giao các cấp với các quốc gia có nguồn cung nhiên liệu lớn để tạo điều kiện cho các doanh nghiệp Việt Nam tiếp tục thực hiện và triển khai mới các hợp đồng mua nhiên liệu Jet A-1;

Bộ Công Thương, Bộ Tài  chính,  Tập đoàn Công nghiệp  Dầu  khí  Quốc  gia (PVN) chỉ đạo Nhà máy Lọc dầu Nghi Sơn tăng tối đa công suất và ưu tiên sản xuất nhiên liệu Jet A1, đồng thời ưu tiên cung cấp cho các doanh nghiệp nhiên liệu hàng không trong nước…/.